Πολυτεχνείο...

Πολυτεχνείο 1973

Από την δεκαετία του '60 αρχίζει να εμφανίζεται κρίση στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ελλάδας.

Ο Γαλλικός Μάης του 68 επηρεάζει τους Έλληνες φοιτητές αλλά τους βρίσκει αποδιοργανωμένους λόγω τις διδακτορίας. Οι δικτάτορες είχαν βρει δικούς τους φοιτητές που τους έκαναν συνδικαλιστές και τους έδωσαν σφραγίδες των συλλόγων. Μέσα στο '69 ετέθη σε ισχύ το άρθρο 19 για την "ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι"

Το Γενάρη του '72 η χούντα κάνει το λάθος να ζητήσει να συζητήσει με τους φοιτητές, έτσι οι σύλλογοι διοίκησης Πολυτεχνείου και Νομικής ορίζουν συγκέντρωση στις 22/1/72 να συζητηθεί το νέο πρόγραμμα σπουδών.

21/3/72 42 φοιτητές τις Νομικής προσφεύγουν στο Πρωτοδικείο και αιτούνται διορισμό διοίκησης για να διεξάγουν εκλογές.

23/3/72 Ακολουθεί η Σχολή Τοπογράφων του Πολυτεχνείου με 216 φοιτητές που ζητούν γενική συνέλευση.

7/4/72 400 φοιτητές του Πολυτεχνείου συγκεντρώνονται και ζητάνε γενική συνέλευση. Το αίτημα απορρίπτεται. Στη συνέχεια όλες οι σχολές υποβάλουν αιτήσεις στο Πρωτοδικείο για το διορισμό προσωρινών επιτροπών που θα είχαν την ευθύνη των εκλογών. Μέσα στο κλίμα αυτό τα Πρωτοδικεία ορίζουν τις νέες επιτροπές που πρέπει ως το τέλος του χρόνου να κάνουν τις γενικές συνελεύσεις.

25/10/72 Στην Αθήνα Πειραιά γίνονται οι γενικές συνελεύσεις. Μία βδομάδα αργότερα γίνονται στην Πάτρα Θεσσαλονίκη Γιάννενα. Η ατμόσφαιρα είναι ιδιαίτερα ηλεκτρισμένη. Στη Νομική 1000 περίπου φοιτητές κάνουν συνέλευση που την διαλύουν 100 φιλοχουντικοί. Οι προσπάθειες δεν εγκαταλείπονται, καταδικάζεται το κλίμα τρομοκρατίας. Οι αρχαιρεσίες γίνονται στις 30/11/72. Την ημέρα εκείνη η Ασφάλεια συλλαμβάνει εκατοντάδες άτομα. Οι φοιτητές συγκεντρώνονται στη Νομική. Η αστυνομία επιτίθεται. Οι φοιτητές κάνουν πορεία προς το Πολυτεχνείο.

20-22/1/73 Η λειτουργία στην Ελλάδα ξενόγλωσσων πανεπιστήμιων και ο καταστατικός χάρτης της παιδείας δημιουργεί αναστάτωση στο Πολυτεχνείο. Στις 24/1/73 οι αρχές του Πολυτεχνείου κλείνουν την Αρχιτεκτονική. Συλλαμβάνονται 10 φοιτητές του Πανεπιστημίου Αθηνών με την κατηγορία ότι μίλησαν κατά του καταστατικού χάρτη.

25/1/1973 1.000 φοιτητές διαδηλώνουν μπροστά από την πρυτανεία του Πολυτεχνείου και κατευθύνονται προς τη Νομική Σχολή. Η αστυνομία τους διαλύει στην Ιπποκράτους. Γίνονται δεκάδες συλλήψεις.

Στις 8/2/1973 απέχουν από τα μαθήματα τους οι φοιτητές της Οδοντιατρικής. Την ίδια μέρα η Ασφάλεια συλλαμβάνει δεκάδες φοιτητές σε Πάτρα Θεσσαλονίκη, οι οποίοι ζητούν να γίνουν γενικές συνελεύσεις στις σχολές τους.

12/2/1973 η χούντα αντεπιτίθεται. Με το νόμο 1347-1973 επιτρέπεται η επιστράτευση των απείθαρχων φοιτητών.

Στις 14/2/1973 κατάληψη μικρής διάρκειας της Νομικής.

Στις 16 και 17/2/1973 επιστρατεύονται 90 φοιτητές. Πέντε μέρες αργότερα, περίπου 10.000 φοιτητές απέχουν από τις δραστηριότητες των σχολών τους.

17/2/1973 γίνεται η δίκη 11 φοιτητών, οι οποίοι είχαν συλληφθεί στις συγκρούσεις του Πολυτεχνείου. Από τη στιγμή εκείνη οι διαδηλώσεις και οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας πολλαπλασιάζονται μέχρι τις 20/3/1973, όπου 3.000 φοιτητές καταλαμβάνουν τη Νομική Σχολή.

Η κατάληψη γίνεται στις 11 το πρωί. Στις 12 κρεμιούνται στα παράθυρα της σχολής τα πρώτα πανό.

16:30 η σύγκλητος του Πανεπιστημίου χαρακτηρίζει τους φοιτητές «αναρχική μειοψηφία» και τους ζητά να εκκενώσουν το κτίριο μέσα σε μισή ώρα.

17:05 η αστυνομία επιτίθεται. Οι γονείς που σπεύδουν να συμπαρασταθούν στα παιδιά τους ξυλοκοπούνται από παρακρατικούς. Από την επίθεση των παρακρατικών τραυματίζεται και ο ποιητής Γιάννης Κουτσοχέρας. Με την επιστροφή των φοιτητών μετά τις καλοκαιρινές διακοπές αρχίζει νέος κύκλος κινητοποιήσεων.

25/9/1973 εκατοντάδες φοιτητές αποφασίζουν να κάνουν συγκέντρωση στη Νομική. Βρίσκουν το κτίριο κλειστό και στη συνέχεια συγκροτούν πορεία Πανεπιστημίου - Ομόνοια -Σταδίου - Κλαυθμώνος. Εκεί επιτίθεται η αστυνομία και τους διαλύει.

Μπροστά στο αδιέξοδο ο υπουργός Παιδείας ανακοινώνει την 1/11/1973 ότι ορίζονται εκλογές στους φοιτητικούς συλλόγους για τις 15/2/1974.

Οι φοιτητές απαιτούν να διακοπεί η στράτευση που έγινε το Φεβρουάριο και να σταματήσει η αστυνόμευση.

Στις 4/11/1973 γίνεται μνημόσυνο του Γεωργίου Παπανδρέου. Το μνημόσυνο μετατρέπεται σε αντιχουντική διαδήλωση. Η αστυνομία χτυπάει τους συγκεντρωμένους. Τραυματίζονται 70, συνελλήφθησαν 37, από τους οποίους 17 παραπέμπονται σε δίκη. Η δίκη ορίζεται για τις 8/11/1973 και διαρκεί πέντε μέρες.

Την ίδια στιγμή στο Πολυτεχνείο οι φοιτητές συζητούν για τις εκλογές. Αποφασίζουν να ζητήσουν να γίνουν οι αρχαιρεσίες στις 14/12/1973.

Στις 14/11/1973 οι φοιτητές προχωρούν σε συνελεύσεις και μένουν στο χώρο του Πολυτεχνείου.

Στις 15/11/1973 η σύγκλητος του Πολυτεχνείου και εκπρόσωποι των φοιτητών συναντώνται με τον υπουργό Παιδείας, Παναγιώτη Σιφναίο. Ο υπουργός προτείνει οι εκλογές να γίνουν μετά τις 15 Φεβρουαρίου του 1974. Οι φοιτητές επιμένουν να γίνουν το Δεκέμβριο του 1973.0 όγκος των συγκεντρωμένων φοιτητών αυξάνει. Παράλληλα τα συνθήματα «Ψωμί- Παιδεία - Ελευθερία», «Δημοκρατία -Λαϊκή Κυριαρχία», «Κάτω η Χούντα» κ.λπ. συγκλονίζουν την Αθήνα. Ο ραδιοφωνικός σταθμός εκπέμπει μηνύματα αντίστασης.

Η αστυνομία αποφασίζει να χτυπήσει.

Στις 16/11/1973 αρχίζουν ο πρώτες μεγάλες πορείες στο κέντρο της Αθήνας. Καταλαμβάνονται δημόσια κτίρια. Στις 20:00 οι αστυνομικοί ρίχνουν στο χώρο του Πολυτεχνείου δακρυγόνα.

Στις 20:30 φοιτητές συγκεντρώνονται στη συμβολή των οδών Γ Σεπτεμβρίου και Μάρνη, κοντά στο υπουργείο Δημόσιας Τάξεως.

Στις 22:30 η αστυνομία επιτίθεται στους συγκεντρωμένους.

Οι πρώτες πληροφορίες για δύο νεκρούς και δεκάδες τραυματίες κάνουν το γύρο της Αθήνας.

Στις 23:15 ο Παπαδόπουλος αποφασίζει να ενισχυθούν οι αστυνομικές δυνάμεις με στρατιώτες.

Διαδηλωτές (φοιτητές και απλοί πολίτες που έσπευσαν να συμπαρασταθούν) γύρω από το Πολυτεχνείο συγκρούονται με τους αστυνομικούς, χωροφύλακες, ΚΥΠίτες και παρακρατικούς. Νεκροί και τραυματίες.

Στις 02:40 της 17ης Νοεμβρίου δίνεται προθεσμία στους φοιτητές να εγκαταλείψουν το Πολυτεχνείο.

Στις 03:00 ο υπίλαρχος Μιχ. Γουνελάς εισέρχεται με το άρμα στο Πολυτεχνείο.

Στις 17 Νοεμβρίου ο κόσμος συγκροτεί διαδηλώσεις, προσπαθώντας να κινηθεί προς το χώρο του Πολυτεχνείου. Ξεχωρίζουν οι μαθητές. Οι χουντικοί συνεχίζουν να χτυπούν. Μία μέρα αργότερα, η τάξη αποκαθίσταται...

14/11/73 εως 17/11/73

Πενήντα έξι ώρες ελευθερίας έζησαν τα παιδιά του Πολυτεχνείου. Από τις επτά το απόγευμα της 14/11/1973 έως τις τρεις τα ξημερώματα της 17/11/1973, μέσα και έξω από το Πολυτεχνείο, η Ελλάδα συγκλονιζόταν στον άξονα Πατησίων - Χαυτεία -Σταδίου, Εκεί χιλιάδες άτομα (μόνο η αστυνομία έλεγε ότι στις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας συμμετείχαν 10.000) είχαν στήσει τα δικά τους μπλόκα αντίστασης. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία, νέοι άνθρωποι από 16 έως 30 χρόνων, μαθητές, φοιτητές και κυρίως εργατοτεχνίτες και ιδιωτικοί υπάλληλοι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, διαδηλώνουν ακόμη και την επομένη της εισβολής στο Πολυτεχνείο. Και αυτό τρομάζει ακόμη περισσότερο. Οι μαθητές από τα σχολεία στα Πατήσια πλημμυρίζουν τους δρόμους του κέντρου. Είναι χαρακτηριστικά ότι οι δυνάμεις καταστολής συλλαμβάνουν περίπου 80 μαθητές και τραυματίζουν άλλους 100. Όπως προέκυψε κατά τη διάρκεια της δίκης της χούντας, οι εντολές προς στρατιώτες και αστυνομικούς ήταν αυστηρότατες. Και αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι 15 από τους 23 επώνυμους νεκρούς σκοτώθηκαν στις 17 Νοέμβρη σε διάφορες περιοχές της Αθήνας, από το Νέο Κόσμο μέχρι τους Αγίους Αναργύρους. Ήταν τέτοιο το χάος και ο πανικός των στρατιωτικών, οι οποίοι πυροβολούσαν στα τυφλά ακόμη και όταν έβλεπαν μικρά παιδιά. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση του 6χρονου Δημήτρη Θεοδώρα, ο οποίος χτυπήθηκε στο κεφάλι από άντρες στρατιωτικής περιπόλου στου Ζωγράφου, ενώ διέσχιζε το δρόμο με τη μητέρα του. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου εναντίον της Απριλιανής δικτατορίας. ήταν η κορυφαία αντιδικτατορική εκδήλωση και ουσιαστικά προανήγγειλε την πτώση της Χούντας.

Πηγή: http://www.hiphop.gr

Τραγούδια για το Πολυτεχνείο

Το γελαστό παιδί

Πάλης ξεκίνημα

Είμαστε δυο

Το σφαγείο

Ο δρόμος

Ο στρατιώτης

Όταν σφίγγουν το χέρι

Θα σημάνουν οι καμπάνες

Ένα το χελιδόνι

Της δικαιοσύνης ηλιε νοητέ

Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί

Πότε θα κάνει ξαστεριά

Το ακορντεόν

Φωτορεπορτάζ για το Πολυτεχνείο

Ποιήματα για το Πολυτεχνείο

Μανώλης Αναγνωστάκης

Φοβάμαι

Φοβάμαι

τους ανθρώπους που εφτά χρόνια

έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι

και μια ωραία πρωία –μεσούντος κάποιου Ιουλίου–

βγήκαν στις πλατείες με σημαιάκια κραυγάζοντας

«Δώστε τη χούντα στο λαό».

Φοβάμαι τους ανθρώπους

που με καταλερωμένη τη φωλιά

πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου.

Φοβάμαι τους ανθρώπους

που σου 'κλειναν την πόρτα

μην τυχόν και τους δώσεις κουπόνια

και τώρα τους βλέπεις στο Πολυτεχνείο

να καταθέτουν γαρίφαλα και να δακρύζουν.

Φοβάμαι τους ανθρώπους

που γέμιζαν τις ταβέρνες

και τα 'σπαζαν στα μπουζούκια

κάθε βράδυ

και τώρα τα ξανασπάζουν

όταν τους πιάνει το μεράκι της Φαραντούρη

και έχουν και «απόψεις».

Φοβάμαι τους ανθρώπους

που άλλαζαν πεζοδρόμιο όταν σε συναντούσαν

και τώρα σε λοιδορούν

γιατί, λέει, δεν βαδίζεις στον ίσιο δρόμο.

Φοβάμαι, φοβάμαι πολλούς ανθρώπους.

Φέτος φοβήθηκα ακόμα περισσότερο.

Νίκος Σαραντάκος (Άχθος Αρούρης)

ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

Φουκαραδάκι ο δύστυχος, είχε τελειώσει

νυχτερινό γυμνάσιο. Για σπουδές

ελπίδα δεν τ' απόμενε ούτε τόση

Δε βάφονται τ' αυγά με τις πορδές!

Δούλευε εφαρμοστής. Δουλειά του πάγκου,

θέλει σίγουρο χέρι και μυαλό ξουράφι.

Κι ήταν ο πιο ξυπνός στου Μαστροβάγγου

—Δω μέσα ρε παιδιά, πηγαίνω στράφι!

— Ε! όχι δα ρε Μπάμπη, εδώ μαστόροι

πολύ παλιοί σου βγάζουν το καπέλο.

Τι παραπάνω θά 'θελες αγόρι;

— Θά 'θελα να σπουδάσω, μα όσο κι αν θέλω...

Πολυτεχνείο το λεν, δεν είν' αστεία,

αν βρίσκονταν παράδες κι αν... και αν...

για φροντιστήρια, δίδακτρα, βιβλία...

(κι ας λεν πως είναι η παιδεία «Δωρεάν»)

Εν τέλει τα κατάφερε και μπήκε

μέσ' στη σχολή που επόθει, μιαν εσπέρα

στα τέλη τον Νοέμβρη. Και μια σφαίρα

στα φλογισμένα στήθη τον ευρήκε.

Τάσος Λειβαδίτης

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος

δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν' αγωνίζεσαι

για την ειρήνη και για το δίκιο.

Θα βγεις στους δρόμους, θα φωνάξεις

τα χείλη σου θα ματώσουν απ' τις φωνές.

Το πρόσωπό σου θα ματώσει από τις σφαίρες

μα δε θα κάνεις ούτε βήμα πίσω.

Κάθε κραυγή σου θα΄ ναι μια πετριά

στα τζάμια των πολεμοκάπηλων.

Κάθε χειρονομία σου θα΄ ναι

για να γκρεμίζει την αδικία.

Δεν πρέπει ούτε στιγμή να υποχωρήσεις,

ούτε στιγμή να ξεχαστείς.

Είναι σκληρές οι μέρες που ζούμε.

Μια στιγμή αν ξεχαστείς,

αύριο οι άνθρωποι θα χάνονται

στη δίνη του πολέμου,

έτσι και σταματήσεις

για μια στιγμή να ονειρευτείς

εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα

θα γίνουν στάχτη απ΄ τις φωτιές.

Δεν έχεις καιρό, δεν έχεις καιρό για τον εαυτό σου

αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος

μπορεί να χρειαστεί και να πεθάνεις

για να ζήσουν οι άλλοι.

Θα πρέπει να μπορείς να θυσιάζεσαι

ένα οποιοδήποτε πρωινό.

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος

θα πρέπει να μπορείς να στέκεσαι

μπρος στα ντουφέκια!

Γιάννης Ρίτσος - 16 και 17 Νοέμβρη 1973

Αθήνα 16 Νοεμβρίου 1973

Ωραία παιδιά, με τα μεγάλα μάτια σαν εκκλησίες χωρίς στασίδια.
Ωραία παιδιά, δικά μας, με τη μεγάλη θλίψη των αντρείων,
Αψήφιστοι, όρθιοι στα προπύλαια, στον πέτρινο αέρα,
Έτοιμο χέρι, έτοιμο μάτι, - πως μεγαλώνει
το μπόι, το βήμα και η παλάμη του ανθρώπου;

17 Νοεμβρίου

Βαρειά σιωπή, διάτρητη απ’ τους πυροβολισμούς,
πικρή πολιτεία,
αίμα, φωτιά, η πεσμένη πόρτα, ο καπνός, το ξύδι-
ποιος θα πει : περιμένω απ’ το μέσα μαύρο;
Μικροί σκοινοβάτες με τα μεγάλα παπούτσια
μ΄ έναν επίδεσμο φωτιά στο κούτελο
κόκκινο σύρμα, κόκκινο πουλί,
και το μοναχικό σκυλί στ’ αποκλεισμένα προάστια
ενώ χαράζει η χλωμότερη μέρα πίσω
απ’ τα καπνισμένα αγάλματα
κι ακούγεται ακόμη η τελευταία κραυγή διαλυμένη
στις λεωφόρους.
Πάνω απ’ τα τανκς, μέσα στους σκόρπιους πυροβολισμούς
πώς μπορείτε λοιπόν να κοιμάστε;

Γιάννης Ρίτσος
ΓΛΥΚΕ ΜΟΥ ΕΣΥ ΔΕ ΧΑΘΗΚΕΣ

Γλυκέ μου εσύ δε χάθηκες, μέσα στις φλέβες μου είσαι
Γιε μου στις φλέβες ολουνών έμπα βαθιά και ζήσε.

Δες, πλάι μας περνούν πολλοί, περνούν καβαλαραίοι
Όλοι στητοί και δυνατοί και σαν και σένα ωραίοι.

Ανάμεσά τους, γιόκα μου, θαρρώ σε αναστημένο
Το θώρι σου στο θώρι τους μυριοζωγραφισμένο.

Γιε μου, στ’ αδέρφια σου τραβώ και σμίγω την οργή μου.
Σου πήραν το ντουφέκι σου, κοιμήσου εσύ πουλί μου.

Οπτικοακουστικά ντοκουμέντα...

Φόβος και τρόμος...

Αρχή της εξέγερσης...

Εισβολή του τανκ...

Κι ένα βίντεο αφιερωμένο σε όλους αυτούς που φυλάγουν Θερμοπύλες...
http://www.youtube.com/watch?v=OgG_e_qSFqg

Κ.Καβάφης
"Θερμοπύλες"

Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των

ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.

Ποτέ από το χρέος μη κινούντες·

δίκαιοι κ’ ίσιοι σ’ όλες των τες πράξεις,

αλλά με λύπη κιόλας κ’ ευσπλαχνία·

γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν

είναι πτωχοί, πάλ’ εις μικρόν γενναίοι,

πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε·

πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες,

πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.

Και περισσότερη τιμή τούς πρέπει

όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)

πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,

κ’ οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε…

Το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για τα νιάτα που έδωσαν τη ζωή τους, για να έχουμε τη δική μας...

Απόστολος Μεμτσούδης

Δάσκαλος