Η «μνήμη» πάει σινεμά…

Παρακάτω θα σας παρουσιάσω μία κριτική ταινίας που έκανα πριν μερικά χρόνια (καλοκαίρι 2007). Ήταν μία ταινία που πραγματικά μου άρεσε πολύ, αφού τα μηνύματα που έβγαζε ήταν πολλά με διάφορες και πολυδιάστατες ερμηνείες. Ο τίτλος της ταινίας: «Κάτω από τ’ άστρα», δημιουργός της ο δικός μας Χρίστος Γεωργίου.

Περίληψη ταινίας

Η ζωή ενός μικρού Κύπριου σ’ ένα παραθαλάσσιο χωρίο αλλάζει βίαια με την τουρκική εισβολή. Είκοσι έξι χρόνια αργότερα, ο Λουκάς εργάζεται στο ξυλουργείο του θείου του, προσκολλημένος στο παρελθόν και στις αναμνήσεις του, ενώ η Φοίβη παίζει επιτραπέζια αντισφαίριση και ποδόσφαιρο με τους στρατιώτες, κάνει λαθρεμπόριο και γυρίζει τα μπαρ της παλιάς Λευκωσίας. H Φοίβη ζει στο παρόν. Για κείνη τα σύνορα δεν είναι τίποτ' άλλο από μια ευκαιρία να κάνει την πλάκα της και να βγάλει χρήματα. O Λουκάς πληρώνει τη Φοίβη να τον περάσει μέσα από τις ελληνικές και τουρκικές στρατιωτικές γραμμές, προκειμένου να φτάσει στο χωριό του, όπου ελπίζει να βρει κομμάτια από το παρελθόν του. Παρά τη θέλησή του, ο Λουκάς γίνεται συνεργάτης της Φοίβης και μπλέκεται στα διάφορα κόλπα του επαγγέλματος. Η συγκλονιστική περιήγηση σε τόπους αγαπημένους που ζούνε μόνο οι αναμνήσεις των ηρώων θα αλλάξει τη ζωή τους. Στη διάρκεια του ταξιδιού αναπτύσσεται ανάμεσά τους μια ρομαντική σχέση, μέσα από την οποία επανεξετάζουν τη ζωή τους, κρατώντας ζωντανό το ‘τότε’ μέσα από τις διεργασίες της μνήμης και της αγάπης.

Στην ταινία το παρελθόν – η τουρκική εισβολή – εισβάλει και δυναστεύει το παρόν. Επιχειρώντας να συμφιλιωθεί μ' αυτά τα φαντάσματα, ο ήρωας ξεκινά ένα ταξίδι προς τον γενέθλιο τόπο (τα κατεχόμενα), έχοντας ως σύντροφο μια νεαρή κοπέλα πλήρως αποκομμένη από το ιστορικό παρελθόν. Η εμπειρία του ταξιδιού μέσα στα κατεχόμενα είναι συγκλονιστική και για τα δύο πρόσωπα. Και οι δυο θα χρειαστεί να αντιμετωπίσουν το παρελθόν τους, αλλά και να λάβουν αποφάσεις για το μέλλον τους. Επιλέγοντας μία οπτική που αναζητά αυτά που ενώνουν και όχι αυτά που χωρίζουν, ο σκηνοθέτης διαχειρίζεται με υποδειγματικό τρόπο το εθνικό τραύμα. Σ' αυτό το ταξίδι η λύτρωση έρχεται μόνο όταν οι σκιές των λησμονημένων προγόνων έρθουν στο προσκήνιο, μόνο όταν τα πρόσωπα αναμετρηθούν με τον πόνο και την οδύνη.

Ανάλυση κύριων χαρακτήρων του έργου

Λουκάς

Ο Λουκάς είναι ο πρωταγωνιστής της ταινίας, άρα συγκαταλέγεται στους κύριους χαρακτήρες του «Κάτω από τ’ άστρα». Κύριο χαρακτηριστικό του είναι η μετριοπάθεια, ο συναισθηματισμός του καθώς και ο υπομονετικός του χαρακτήρας. Κάτι που, κατά τη διάρκεια της ταινίας, ανατρέπεται μιας και ο Λουκάς υπόκειται σε διάφορες αλλαγές, εξελίσσεται, προοδεύει, κάτι που δε γίνεται αντιληπτό ότι θα συμβεί από τις πρώτες σκηνές της ταινίας. Η ιστορία του Λουκά γεννά, αναμοχλεύει και θυμίζει στιγμές που έζησαν αρκετοί Κύπριοι στην περίοδο της εισβολής. Η τραγικότητα της ιστορίας του πρωταγωνιστή (η μητέρα του και ο πατέρας του σκοτώθηκαν από μία βόμβα αεροπλάνου μπροστά στα μάτια του, ο ίδιος σώθηκε ως εκ θαύματος) μπορεί να ταυτιστεί με την ιστορία – και ας μην την έχει ζήσει! –  οποιουδήποτε Κύπριου. Ο Άκης Σακελλαρίου (πρωταγωνιστής της ταινίας) αναφέρει: «Η ιστορία του Λουκά δεν είναι τραγική προσωπικά για εκείνον. Είναι μια γενικότερη ιστορία που αφορά όλο τον ελληνισμό. Είναι μια κατάσταση που μας αγγίζει όλους. Κι' αυτό αν θες είναι το κλειδί για την άποψη της ερμηνείας.»

Σε όλη την ταινία, ο πρωταγωνιστής βρίσκεται σ’ ένα διαρκή πόλεμο με τον εαυτό του. Το παρελθόν είναι τόσο μακρινό (26 χρόνια μετά την εισβολή) αλλά συνάμα και τόσο απτό μέσω της μνήμης. Το μακρινό, το θολό, το “περίπου” γίνεται αληθινό, παρόν, “ακριβώς” μέσω κάποιων φωτογραφιών. Για το Λουκά σ’ όλη την ταινία η εναλλαγή παρόντος και παρελθόντος είναι εκεί. Το παρελθόν μπλέκεται, συνδέεται, αλλάζει μορφή, μοιάζει με αληθινό, γίνεται ένα με το παρόν.  Και όμως, η μνήμη είναι δύναμη παραγωγική και όχι απλά αναπαραγωγική. Ποτέ δεν μπορούμε να “ξεθάψουμε” το παρελθόν αυτούσιο. Όταν “σκαλίζουμε” την ατομική μας μνήμη μας ποτέ δεν ξέρουμε εκ των προτέρων τι θα ανασύρουμε.

Αυτό όμως που διαφαίνεται εξ αρχής είναι το ελληνικό και το τουρκικό στοιχείο (ο φακός εστιάζει τις δύο σημαίες – την ελληνική και κυπριακή από τη μία και την τουρκική και του ψευδοκράτους από την άλλη). Αυτός ο λανθάνων – κατά την άποψη μου – πατριωτισμός (φτάνοντας στα όρια του “μαλακού” εθνικισμού) οδηγεί σε αποφάσεις και ενέργειες που μεγαλώνουν την απόστασή μας από την πραγματικότητα. Ο Λουκάς αρνείται να παίξει επιτραπέζια αντισφαίριση με τους Τούρκους! Δεν τους βλέπει ως ανθρώπους αλλά τους προσδίδει μία ιδιότητα που τους κάνει διαφορετικούς...Η μνήμη είναι επιλεκτική. Ό,τι είχαν ζήσει οι Κύπριοι πριν την εισβολή έχει πλέον σβηστεί, η ζωή ξεκινά από τις 20 Ιουλίου 1974. Αναπόφευκτα η ζωή από την ημερομηνία εκείνη και μετά έχει μάθει να διαχωρίζει, να δημιουργεί διαφορές, να διογκώνει καταστάσεις, να υψώνει τοίχοι και να δημιουργεί οδοφράγματα. Έτσι συμβαίνει λοιπόν και με τη ζωή του Λουκά (και δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά), διότι μεγάλωσε και γαλουχήθηκε με το να επικρίνει και να προσδίδει όλα τα δεινά που τυχόν περνά στη συγκεκριμένη διαφορά: «Αυτός είναι Τούρκος!». Ο Άκης Σακελλαρίου αναφέρει σχετικά: «Οι κύπριοι έχουν το ελληνικό στοιχείο μέσα τους σε μεγάλο βαθμό. Μάλλον εμείς έχουμε διαφοροποιηθεί και δεν ξέρω κατά πόσο το έχουμε καταλάβει. Υπ' αυτές τις συνθήκες νομίζω ότι μεγαλώνει η απόστασή μας από την πραγματικότητα...» , και συνεχίζει: «Η ταινία δεν υποστηρίζει ακριβώς την ειρηνική συνύπαρξη των δύο λαών. Υποστηρίζει την συναισθηματική συνύπαρξη των ανθρώπων. Το επικεντρώνει στην ανθρώπινη πλευρά και όχι τόσο στις εθνότητες.»

Τελικά, ο Λουκάς κάνει την υπέρβασή του. Συμφιλιώνει μέσα του το παρελθόν με το παρόν, με αποτέλεσμα να δίνει μία αισιόδοξη δυναμική στο μέλλον. Διώχνει τα φαντάσματα του παρελθόντος, καταπατάει τα αρνητικά συναισθήματα που εμφυτεύτηκαν με τον καιρό και αρχίζει ν’ αγαπά τον τόπο του ανιδιοτελώς. Δεν είναι τυχαίο ότι στο τέλος της ταινίας οι πρωταγωνιστές κοιμούνται αγκαλιασμένοι στα κατεχόμενα. Στη συγκεκριμένη σκηνή μπορούμε να πούμε ότι επήλθε η οριστική συμφιλίωση του παρελθόντος με το παρόν...

Φοίβη

Η Φοίβη είναι η πρωταγωνίστρια της ταινίας. Εν αντιθέσει με το Λουκά, η Φοίβη είναι δυναμική, αποφασιστική, παρορμητική, άτρωτη και αρκετά τολμηρή. Θα λέγαμε ότι είναι αυτό που λείπει από το Λουκά. Όμως, κατά τη διάρκεια της ταινίας προβάλλεται η αθέατη πλευρά του χαρακτήρα της Φοίβης, που τίποτα δε θυμίζει στον αρχικό χαρακτηρισμό. Διαπιστώνουμε μια Φοίβη μελαγχολική, ρομαντική, ευαίσθητη και ευάλωτη. Και αυτή (η Φοίβη) είναι παιδί του ξεριζωμού – αν και στην αρχή δεν αφήνεται να διαφανεί αυτό – της προσφυγιάς, του διωγμού. Είναι το μόνο πράγμα που την ενώνει με τον Λουκά.

Οι ιστορίες τους μπλέκουν σχεδόν τυχαία, όπως πολλές ιστορίες ανθρώπων άλλωστε (...αλλά τίποτα δεν είναι τυχαίο!), με αποτέλεσμα να φανούν πιο έντονα οι διαφορές των δύο ηρώων. Η Φοίβη βλέπει το πρόβλημα της κατοχής από άλλη σκοπιά, έτσι εμπλέκεται σε κάποιες κρυφές δοσοληψίες, λαθρεμπόριο, παράνομες μετακινήσεις ανθρώπων...

Η Φοίβη είναι – κατά τη γνώμη μου – πιο τραγικό πρόσωπο από τον Λουκά (αν μπορεί να χαρακτηριστεί έτσι ο πρωταγωνιστής), διότι κρύβει μέσα της το μυστικό της, καταπνίγει βίαια το παρελθόν της με αποτέλεσμα να έχει διαγράψει και ένα κομμάτι της ζωής της. Αυτό το κομμάτι το ανακαλύπτει στο κοινό ταξίδι της με το Λουκά.

Η σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ των δύο ηρώων είναι μια σχέση εξουσίας. Ένας αγώνας για το ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο. Στην αρχή η Φοίβη έχει το πάνω χέρι, αλλά αυτό αλλάζει προς το μέρος του Λουκά και εκεί συντελείται ό,τι πιο όμορφο μπορεί να συμβεί σε μια ανθρώπινη σχέση...η αποδοχή, η κατανόηση, η αγάπη (Ποιος μπορεί να ξεχάσει τη σκηνή πάνω στο φορτηγό με τα παιδικά παιχνίδια; Ποιος μπορεί να ξεχάσει ότι για πρώτη φορά οι ήρωες γέλασαν και ένιωσαν ελεύθεροι;). Οι ήρωες βρίσκουν τελικά το κοινό τους σημείο, την ανθρωπιά.

Όπως συνέβη με το Λουκά, έτσι συνέβη και με τη Φοίβη. Στο τέλος βρήκε την ισορροπία της, κατάφερε να ξεθάψει ό,τι βίαια είχε θάψει μέσα της και ν’ αναδειχθεί το χαμένο παρελθόν δίνοντας έτσι νόημα στο παρόν της Φοίβης. 

Θέματα

Τα θέματα είναι οι θεμελιώδεις και συχνά καθολικές ιδέες που διερευνώνται σ’ ένα κινηματογραφικό έργο.

Εισβολή

Ένα από τα θέματα της ταινίας είναι αυτό της εισβολής. Ακολουθούν σε όλη τη διάρκεια της ταινίας σκηνές του ξεσηκωμού, της βίαιης και αναπάντεχης μετακίνησης, της προσφυγιάς. Εικόνες, σκηνές, στιγμές που αναγκάζουν την ατομική μνήμη να ζωντανεύει το παρελθόν. Από τη μία ένα αγόρι που βλέπει τους γονείς του σκοτωμένους και το μόνο που έχει να θυμάται από αυτούς είναι δύο φωτογραφίες και μία στιγμή (έντονα ερωτική κατά τη γνώμη μου) με τη μητέρα του στη θάλασσα. Από την άλλη ένα κορίτσι που το τοποθετούν άρον – άρον μέσα σ’ ένα αμάξι, ο πατέρας της να της ρίχνει ένα χαμόγελο και να της δίνει ένα μενταγιόν υποσχόμενος σύντομη συνάντηση.

Σκηνές, στιγμές και εικόνες λοιπόν αναδεικνύουν λιτά τη σημαντικότητα αυτού του θέματος. Η λιτότητα αυτή είναι που μεγιστοποιεί και απογειώνει τα συναισθήματα, φορτίζει έντονα τη στιγμή, ξυπνά έντονα την ατομική αλλά συνάμα τη συλλογική μνήμη.  Ό,τι άλλο περισσότερο αν έμπαινε σ’ αυτές τις σκηνές, στιγμές και εικόνες θα φαινόταν ως ψεύτικο, πλαστό και κίβδηλο. Με λίγα λόγια ο σκηνοθέτης καταφέρνει να κάνει τον τηλεθεατή της ταινίας να πει: «Κάπως έτσι συνέβη και σε μένα ή ακριβώς έτσι συνέβη και σε μένα...».

Κατεχόμενα

Τα κατεχόμενα είναι ένα θέμα το οποίο δυσκολεύεσαι να το αγγίξεις. Είναι ένα θέμα ταμπού. Οτιδήποτε έχει σχέση με τα κατεχόμενα πρέπει να παρουσιαστεί με τέτοιον τρόπο που να φανερώνει την αδικία που συνέβη σε βάρος των Ελληνοκυπρίων. Σίγουρα με την παρουσίαση των κατεχομένων – έστω και αν δεν ήταν καμία σκηνή παρμένη από εκεί – η ταινία φορτίζεται ιδεολογικοπολιτικά. Οπότε μπορεί να χαρακτηριστείς εύκολα πατριώτης ή προδότης. Αυτό όμως δε συνέβη με τη συγκεκριμένη ταινία.

Τα κατεχόμενα παρουσιάστηκαν ως στιγμές. Με αυτό τον τρόπο έγινε εφικτό η ιδεολογικοπολιτική αποφόρτιση από τη μία, αλλά η ενδυνάμωση της “καλής” συλλογικής μνήμης από την άλλη. Ποιος Ελληνοκύπριος και Τουρκοκύπριος δε θυμάται την παραδοσιακή βρύση στη σκηνή που η Φοίβη σκύβει να πιει νερό; Ποιος Ελληνοκύπριος και Τουρκοκύπριος δε θυμάται τις καρέκλες κάτω από ένα δέντρο που περίμεναν καρτερικά για να προσφέρουν ξεκούραση στους γεωργούς από τη δύσκολη και κοπιαστική μέρα στο χωράφι; Ποιος Ελληνοκύπριος και Τουρκοκύπριος δε θυμάται τις παλιές αντλίες των βενζινάδικων;

Αυτό είναι το μυστικό της επιτυχίας του σκηνοθέτη. Παρουσιάζει τα μέρη των κατεχομένων ως ανεξάρτητες εικόνες, ξεπερνώντας την ιδεολογικοπολιτική φόρτιση, αλλά δίνοντας και την αίσθηση της συνέχειας, της σύνθεσης ενός παζλ από εικόνες που κάτι μας θυμίζουν!

 Σχέσεις ανθρώπων

Ένα άλλο σημαντικό θέμα που πραγματεύεται η ταινία είναι αυτό των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων. Μπορούμε να πούμε ότι σε αυτό το θέμα αναπτύσσεται ένα δίπολο. Από τη μία έχουμε τις αποφορτισμένες σχέσεις (καθαρά ανθρωπιστικές – αν μου επιτραπεί ο όρος) και από την άλλη τις συγκινησιακές σχέσεις (φορτισμένες συναισθηματικά – ιδεολογικά – πολιτικά). Έτσι, από τη μία βλέπουμε την αρμονική συνύπαρξη των ατόμων της ταινίας και από την άλλη την έντονη αντιπαλότητα και σύγκρουσή τους.

Χαρακτηριστική σκηνή είναι αυτή του πρόχειρου γλεντιού στο βουλκανιζατέρ. Βλέποντας τη σκηνή – ως μεμονωμένο γεγονός – παρατηρούμε μια παρέα, όπως τη δική μας ενδεχομένως, να πίνει, να γελάει, να κουβεντιάζει, να αστειεύεται... Την επόμενη σκηνή, ο Λουκάς ανακαλύπτει ότι ένας από τους διορθωτές των λάστιχων των αυτοκινήτων υπήρξε ήρωας του τούρκικου στρατού στην εισβολή. Το κλίμα αλλάζει και παραλίγο να γινόταν μακελειό, αν δεν επενέβαινε δυναμικά η Φοίβη... Η σύγκρουση συνεχίζεται μετά και μεταξύ των πρωταγωνιστών. Αλλά η δεύτερη σύγκρουση είναι διαφορετική, είναι μεταξύ ομοίων (ανθρώπων που ανήκουν στο ίδιο στρατόπεδο).

Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια του Χρίστου Γεωργίου: «ό,τι είχαμε ζήσει πριν την εισβολή έχει σβηστεί από τη μνήμη μας, από το γεγονός της εισβολής! Το γεγονός αυτό – το ‘θέμα’– της εισβολής μας έκλεψε τη μνήμη μας...». Δεν βλέπουμε ένα γεγονός, μια σκηνή, ένα συμβάν χωρίς να το φορτίζουμε με ιδεολογικοπολιτικά μηνύματα, με αποτέλεσμα να περιορίζεται, να χάνεται, να σβήνεται η «κοινή» μας μνήμη. Η «κοινή» μνήμη μας κάνει τη θέση και την αντίθεση να την συνθέτουμε και να προχωρούμε...

Εν κατακλείδι, μπορούμε να κλείσουμε την ενότητα θέματα με μία δήλωση του ιδίου του σκηνοθέτη: «Δυο άνθρωποι που ο ένας είναι Τούρκος και ο άλλος Έλληνας μπορούν σ' ένα προσωπικό επίπεδο να συνυπάρξουν, αλλά ακόμα και αν θεωρήσουμε ότι αυτοί οι δυο καταφέρνουν να ξεπεράσουν τις πληγές με τις οποίες αλλάξανε ο ένας τη ζωή του άλλου, υπάρχει η πραγματικότητα της πράσινης γραμμής που τους χωρίζει. Η αισιοδοξία της ταινίας οφείλεται στο ότι θαυμάζω τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τα πράγματα που τους περικυκλώνουν και αποτελούν τη ζωή τους...»

Μοτίβα

Τα μοτίβα είναι επαναλαμβανόμενες δομές, αντιθέσεις που μπορούν να βοηθήσουν, να αναπτύξουν και να ενημερώσουν τα σημαντικά θέματα της ταινίας.

Θάλασσα

Στην ταινία φαίνεται καθαρά το μοτίβο του νερού, της θάλασσας. Όταν ο σκηνοθέτης θέλει κάτι να μας θυμίσει μας μεταφέρει στο υγρό στοιχείο. Το πρώτο πλάνο της ταινίας καταδεικνύει έντονα αυτό το στοιχείο.

Παρατηρούνται δύο κύκλοι που αφετηρία και τέλος έχουν τη θάλασσα. Στην πρώτη σκηνή ο Λουκάς με τη μαμά του βρίσκονται σε μια παραλία. Η μαμά του Λουκά παροτρύνει το Λουκά να μπει μέσα στη θάλασσα. Αρχικά ο Λουκάς φοβάται, όμως στο τέλος ακολουθεί την προτροπή της μαμάς του και μπαίνει στο νερό. Ο πρώτος κύκλος του νερού κλείνει εκεί που οι δύο πρωταγωνιστές βρίσκονται στη θάλασσα και με κάθε βουτιά τους μέσα σ’ αυτήν τους έρχονται θύμισες από το παρελθόν. Σε αυτήν την σκηνή η Φοίβη, ουσιαστικά, έρχεται αντιμέτωπη με το παρελθόν της, παλεύει για πρώτη φορά με αυτό με αποτέλεσμα ν’ αρχίζει να το αποδέχεται. Αυτή η σκηνή αποτελεί την καινούρια αφετηρία για έναν δεύτερο κύκλο του νερού, ο οποίος κλείνει στην τελευταία σκηνή της ταινίας. Εκεί (στην τελευταία σκηνή), ένας φαντάρος χαμογελώντας πέφτει μέσα στη θάλασσα…

Η ταινία αρχίζει με θάλασσα και τελειώνει σ’ αυτήν. Μπορούμε να δώσουμε πολλαπλές ερμηνείες. Μία πρώτη προσέγγιση είναι ότι η ταινία γυρίζεται σε νησί, οπότε από μόνο του αυτό καθιστά επιτακτική ανάγκη την προβολή του υγρού στοιχείου. Επίσης, μπορούμε να ισχυριστούμε πως, όπως η θάλασσα κρύβει τόσα μυστικά μέσα της έτσι και οι ανθρώπινη μνήμη φωλιάζει μέσα της αβύσσους! Επιπλέον, μπορούμε να σχετίσουμε τη θάλασσα και γενικά το υγρό στοιχείο σημαντικό αφού στο νησί της Κύπρου βιώνουμε έντονα το πρόβλημα της λειψυδρίας. Τέλος, μπορούμε να κάνουμε και μία πιο παράτολμη σκέψη και να συνδέσουμε το υγρό στοιχείο με την απόβαση των τουρκικών δυνάμεων στην μεγαλόνησο. Άλλωστε, τα πάντα κρύβουν από πίσω τους ιδεολογία και πολιτική. 

Η θάλασσα, λοιπόν, πλέκει τα θέματα που πραγματεύεται η ταινία. Ξεκινώντας από την εισβολή και τα κατεχόμενα και τελειώνοντας στις ανθρώπινες σχέσεις. Στο υγρό στοιχείο κρύβεται η μνήμη, ο πόλεμος, η αγάπη, το μίσος, η ειρήνη, η προστριβή, η ηρεμία…

 Όπως και να’ χει πάντως, το στοιχείο της θάλασσας ενέχει μέσα του βιώματα, σημεία, στιγμές που όλοι έχουμε ζήσει. Το θέμα είναι από ποια σκοπιά θέλεις να το δεις και να το ερμηνεύσεις. Άλλωστε, λέει ο ποιητής το εξής: « ο συγγραφέας πεθαίνει από τη στιγμή που καταγράφει κάθε λέξη στο κείμενό του!». Παραφράζοντας λοιπόν αυτό το γνωμικό, τολμώ να πω πως ο σκηνοθέτης πεθαίνει όταν εκθέτει την ταινία του προς θέαση, από εκείνη τη στιγμή και μετά τον πρώτο λόγο στην ερμηνεία ανήκει στο θεατή και ό,τι κουβαλάει μέσα του…

Σύμβολα

Τα σύμβολα είναι αντικείμενα, χαρακτήρες, αριθμοί που χρησιμοποιούνται για να αντιπροσωπεύσουν τις αφηρημένες ιδέες ή τις έννοιες. Η ταινία είναι γεμάτη από σύμβολα που “ξυπνούν” μνήμες. Οι φωτογραφίες του Λουκά, το μενταγιόν της Φοίβης, οι σημαίες των δύο κοινοτήτων, η πράσινη γραμμή, οι στρατιώτες, τα φυλάκια, η θάλασσα, το νερό, τα άστρα, η εφημερίδες με τους ήρωες, οι χαρακτήρες του έργου (ο παππούς με το ποδήλατο, το ζευγάρι των Τουρκοκυπρίων), η τριανταφυλλιά, η αιωνόβια ελιά και η άδεια καρέκλα, το λιμανάκι, το πανηγύρι, ακόμα και η πλοκή του έργου που δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα ταξίδι (ταξίδι της μνήμης)...

Φωτογραφίες

Στην ταινία ο Λουκάς έχει δύο φωτογραφίες από τους γονείς του πριν την εισβολή. Απεικονίζουν τη μητέρα του μπροστά από το αμάξι, το οποίο καταστράφηκε ολοσχερώς από την οβίδα ενός αεροπλάνου. Αυτό έχει, αυτό θυμάται. Άραγε θυμάται ορθά; Η μνήμη δίνει αξία σε κάποιες εικόνες, πάνω στις οποίες γαντζώνεται και προσπαθεί να φτιάξει μία κατάσταση. Η μνήμη είναι μυθοπλάστης, γητευτής, δημαγωγός...

Ο Λουκάς θυμάται τον τόπο του μέσω αυτών των φωτογραφιών. Δεν έχει τίποτα άλλο πιο χειροπιαστό από το θολό πραγματικά παρελθόν του. Όπως είναι φυσικό αγκιστρώνεται πάνω σ’ αυτές αλλά και σε αυτά που έμαθε τόσα χρόνια στο σχολείο και φτιάχνει την πραγματικότητά του. Είναι όμως πραγματικότητα; Στο τέλος παραδέχεται πως αιτία αυτού του ταξιδιού ήταν αυτές οι φωτογραφίες. Ο Λουκάς ήθελε να δει τι έκρυβαν αυτές οι φωτογραφίες. Τι απ’ όλα αυτά που θυμόταν ήταν αλήθεια και τι όχι. Τελικά, είναι πιο εύκολο να ερμηνεύσεις το παρόν  παρά το παρελθόν. Με το παρελθόν πρέπει να συμφιλιώνεσαι...

Σημαίες – Πράσινη γραμμή

Οι σημαίες αποτελούν από μόνες τους σύμβολα, το πιο ισχυρό σύμβολο ενός κράτους και ότι συμπεριλαμβάνει η έννοια κράτος. Η προβολή των  σημαιών διαχωρίζει, ξεχωρίζει, ορίζει τις διαφορές. Ο σκηνοθέτης με το να δείξει τις σημαίες (την κυπριακή και του ψευδοκράτους) ουσιαστικά θέλει να τονίσει αυτή τη διαφορά μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Αυτό όμως που καταφέρνει είναι να καταδείξει ότι στον ανθρώπινο τομέα δεν υπάρχουν διαφορές. Με αυτόν τον τρόπο, αν και τα σύμβολα εξ’ αρχής δυναμιτίζουν ιδεολογικοπολιτικά το κλίμα, αποφορτίζει τη συναισθηματικά φορτισμένη ατμόσφαιρα καταδεικνύοντας τις διαπροσωπικές σχέσεις των ανθρώπων των δύο κοινοτήτων.

Νομίζω ότι τα λόγια του Χρίστου Γεωργίου αντικατοπτρίζουν πλήρως την ταινία: «Όταν άρχισα να γράφω το σενάριο ήθελα να αποφύγω Το Θέμα όπως το λέμε κάτω στην Κύπρο, ήθελα να κάνω κάτι για την παλιά Λευκωσία, το χρώμα της, την αίσθηση της, τον ρυθμό της, την ατμόσφαιρα του χώρου και των ανθρώπων της. Βρήκα τους χαρακτήρες μου και άρχισα να ψάχνω την ψυχολογία τους η οποία όμως με έφερνε συνέχεια στο Θέμα. Ο σκοπός της ταινίας είναι να πει μια ανθρώπινη ιστορία μέσα σ' αυτό το πλαίσιο. Αυτό που με ενδιαφέρει πρώτα απ' όλα είναι ο Λουκάς και η Φοίβη και όχι το ιστορικό ή πολιτικό στοιχείο...»

Διότι όταν βλέπουμε ένα έργο, πρέπει να δουλεύουν όλες μας οι αισθήσεις! Άλλωστε, 

Ο κινηματογράφος είναι όπως ο έρωτας: όταν είναι καλός είναι κάτι υπέροχο, και όταν δεν είναι καλός, είναι -πάλι- κάτι ωραίο.

George Cukor, 1899 - 1983

Αντί επιλόγου

Κάτω από τ' άστρα

Άσπρη σάρκα θαμμένη στο χιόνι,

μαύρες πέτρες και χώμα

γεμίζουν τα χέρια με όγκους αγωνίας,

μνήμες ενός μακρινού δειλινού πάνω σε ασημένια υψίπεδα

ζευγαρωμένα με θάλασσες πολύχρωμου μεταξιού

κεντημένα απ' τον αργαλειό των αιώνων...

Ένας ψίθυρος στα μπαλκόνια των αισθήσεων,

αύρα στεγνή και παγωμένη

σαν θάνατος γλυκός

αερίζει τα σκονισμένα ράφια της μαρμάρινης βιβλιοθήκης,

που οι άνθρωποι τη σκέπασαν με νεκρά κύτταρα

και δεν ξαναγύρισαν ποτέ...

Τα μάτια μου αναπαύονται πάνω στο πέτρινο περβάζι,

το στενό παράθυρο του λυκόφωτος επισκιάζει τη μορφή σου

ξαναγεννήθηκες μέσα από την πάχνη

και το χειμωνιάτικο μισοφέγγαρο...

έρχεσαι...

ντυμένη με το βελούδινο άρωμα της νιότης...

περπάτα μαζί μου...

περπάτα πάνω στις φωτεινές γραμμές

που οδηγούν στον υγρό τάφο του Ήλιου

εκεί θα γίνουμε πάλι ένα,

και θα ζήσουμε για πάντα...

κάτω από τ' άστρα...

τ' ακούς ψυχή μου;

Απόστολος Μεμτσούδης

Δάσκαλος

Ένα διαχρονικό δίλημμα!

Απόστολος Μεμτσούδης 10/11/2007

Αγόρι ή Κορίτσι;

Αγόρι ή κορίτσι; Μετράμε τα υπέρ και τα κατά του συγκεκριμένου διλήμματος  και ο κλήρος πέφτει...σε ό,τι συμφέρει το κοινωνικό-πολιτισμικό υπόβαθρο των γονιών. Κακά τα ψέματα, πάντα θα υπάρχει αυτός ο διαχωρισμός μεταξύ των δύο φύλων είτε το θέλουμε είτε όχι. Και αυτό το μεταλαμπαδεύουμε, άθελα ή εσκεμμένα δεν έχει σημασία, στις νεότερες γενιές και αυτές στις επόμενες με αποτέλεσμα αυτός ο κύκλος να διαιωνίζεται, όπως άλλωστε και το είδος μας!

«Κάνε κορίτσι...θα έχεις ένα χάδι, ένα ποτήρι νερό, μια βοήθεια στο σπίτι, συντροφιά. Ενώ τ’ αγόρια φεύγουν από το σπίτι, αντιμιλούν, φωνάζουν, δημιουργούν φασαρίες...». Δημιουργούνται, λοιπόν, εκ των προτέρων οι συμπεριφορές – στάσεις – αντιλήψεις ενός κοριτσιού και ενός αγοριού! Έτσι είναι, έτσι πρέπει να είναι!

Το κορίτσι γίνεται γυναίκα και δυστυχώς κουβαλάει μέσα της όλα τα στερεότυπα για το φύλο της. Το χειρότερο δεν είναι αυτό, το χειρότερο είναι ότι τα αποδέχεται. Βλέπουμε γυναίκες να μην αντιδρούν σε συμπεριφορές που τους θίγουν ή τους υποτιμούν. Η σιωπή, λέει ο ποιητής, δεν είναι απαξίωση αλλά συνενοχή! Κάτι που σε θίγει, που σε προσβάλλει μην το αφήσεις ασχολίαστο. Μην ταμπουρώνεσαι πίσω από τις καθωσπρεπτικές συμπεριφορές που σου επιτάσσει η κοινωνία. Διαπιστώνω ότι η εξωτερική επανάσταση της γυναίκας δε θα βιωθεί (τουλάχιστον σύντομα) από το αντρικό φύλο, διότι δεν έχει συντελεστεί ακόμα η εσωτερική της επανάσταση.

Και η επανάσταση δεν είναι να φορέσει ποδιά ο άντρας και να πλύνει τα πιάτα, ούτε να απλώσει τα ρούχα, ούτε να μαγειρέψει ένα φαγητό. Πολλοί άντρες είναι εργένηδες και αυτά τα πράγματα ήδη τα κάνουν. Η επανάσταση πρέπει να έχει ένα πιο ολοκληρωτικό χαρακτήρα. Ζούμε σε έναν κόσμο εννοιολογικών προσεγγίσεων, τα πάντα πραγματώνονται και παίρνουν υπόσταση σε σχέση με τις άλλες εννοιολογικές προσεγγίσεις. Ζούμε στον κόσμο των ιδεών μας – ή των ιδεών που μας έχουν μπολιάσει μέσα στο μυαλό μας. Αυτές οι ιδέες μας, λοιπόν, έχουν μια αρμονία με αποτέλεσμα και ο κόσμος που μας περιβάλλει να διακατέχεται από αυτήν την αρμονία (τα πάντα για την αρμονία). Όταν αυτές οι ιδέες διαταράσσονται τότε διαταράσσεται και η προσωπική μας αρμονία, τα προσωπικά μας θεμέλια. Αυτή τη διατάραξη φοβόμαστε και οι άντρες και ο γυναίκες!

Κάθε έννοια κρύβει μέσα της άλλες έννοιες (αναλυτική μέθοδο). Ας πάρουμε την έννοια άντρας. Μέσα της αυτή η έννοια κρύβει κάποιες άλλες έννοιες, μέσο των οποίων η έννοια άντρας διακατέχεται από αρμονία. Όταν δεις λοιπόν δύο άντρες στο δρόμο πιασμένους από το χέρι και να κουνιούνται καθώς περπατούν αυτή η αρμονία διαταράσσεται. Η αρχική έννοια είναι τόσο καλά θεμελιωμένη που δε σε αφήνει να κάνεις λογικά άλματα, δηλαδή να εντάξεις (πιασμένοι χεράκι και κουνιστό περπάτημα) έννοιες που δε συνάδουν στην έννοια άντρας. Τι κάνεις λοιπόν; Διαταράσσεις την αρμονία σου ή περιθωριοποιείς τις έννοιες που ήδη αντιμετώπισες; Προφανώς η πιο συμφέρουσα λύση είναι η δεύτερη, εκτός αν είσαι άντρας και σου αρέσει να πηγαίνεις χεράκι μέσα στο δρόμο κουνάμενος και λιγάμενος. Αλλά και πάλι θα προσπαθήσεις να το κρύψεις! Το ίδιο θα συμβεί αν δεις δύο γυναίκες να γρονθοκοπούνται και να βρίζονται μέσα στον ίδιο δρόμο. Φανταστείτε στο ένα πεζοδρόμιο τους συγκεκριμένους άντρες και στο άλλο τις συγκεκριμένες γυναίκες (χάος των ιδεών, μέχρι και ψυχιατρείο)!

Ο καθείς από μας, ζει στον δικό του κόσμο (τον κόσμο των ιδεών του). Δεν είναι παράξενο που αυτές οι ιδέες ταιριάζουν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό με των συνανθρώπων μας; Πως να συμβαίνει αυτό άραγε (αναρωτιέται ο ποιητής); Κοίτα την οικογένεια που μεγαλώνεις, την παιδεία που δέχεσαι, την κοινωνία που ζεις και την εξουσία που έχεις επιβάλλει στον εαυτό σου. Αν καταφέρεις και ξεφύγεις από τα στερεότυπα της οικογένειας τότε έχεις να αντιμετωπίσεις το εκπαιδευτικό σύστημα, έστω καταφέρνεις να το αποφύγεις και αυτό έχεις να αντιμετωπίσεις την κοινωνία, δε σε ενδιαφέρει και αυτή τότε έχεις να αντιμετωπίσεις την εξουσία...είναι ένας πραγματικός λαβύρινθος που κερδίζει πάντα ο μινώταυρος! Δυστυχώς ο Θησέας μας έχει πεθάνει.

Στις ιστορίες που παρατέθηκαν σε μας, διαπιστώνω έντονα τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Στην περίπτωση των γυναικών αποδοχή των γυναικείων ρόλων (κοινωνικές συμβάσεις), ενώ στην περίπτωση των αντρών αγώνα για τη διασφάλιση της κοινωνικής κυριαρχίας τους ως ισχυρά φύλα (...άλλη μια κοινωνική σύμβαση).

Βλέπουμε τα κορίτσια να κοιτάνε τις δουλειές τους (δηλαδή τα μαθήματά τους), να προσέχουν τα λόγια τους, να είναι σεμνές, να μην κάνουν πράγματα που κάνουν τ’ αγόρια. Το παράξενο είναι ότι πάντα πρέπει να προσέχουν τ’ αγόρια γιατί είναι πονηρά. Κάτι που από προσωπική μου πείρα δε συμβαίνει. Απλά η επανάληψη αυτής της ατάκας σε κάνει να γίνεις πονηρός και...πονηρή (ισχύει και για τα κορίτσια)! Και στις δύο περιπτώσεις των κοριτσιών, αν και το συμβάν τους ενόχλησε, δε διεκδικήθηκε κάτι παραπάνω. Στην πρώτη περίπτωση δεν έγινε τίποτα διότι «έτσι είναι τ’ αγόρια», ενώ στη δεύτερη ναι μεν μας πείραξε η συμπεριφορά του συναδέλφου αλλά δεν ανοίξαμε το στόμα μας να του το πούμε! Και όπως προείπαμε η σιωπή, λέει ο ποιητής, δεν είναι απαξίωση αλλά συνενοχή! Κάτι που ο άλλος (κακώς κατά τη γνώμη μου) το εκμεταλλεύεται και το διαιωνίζει.

Ένα άλλο σημαντικό θέμα είναι αυτό της επιλογής. Αλήθεια πόσο ελεύθερη είμαστε στις επιλογές μας; Είναι ένα μεγάλο θέμα! Διαλέγω τα ρούχα που φοράω, κάνω ό,τι μου αρέσει, βγαίνω βόλτες, κάνω το δικό μου! Πόσο δικά σου είναι αυτά άραγε; Ας πάρουμε το παράδειγμα των ρούχων...φοράω το ένα τζιν παντελόνι ή το άλλο. Όμως θα φορέσω τζιν παντελόνι! Φοράω τη κόκκινη μπλούζα ή τη μαύρη. Όμως θα φορέσω μία μπλούζα! Μα υπάρχουν πολλά ρούχα θα μου πείτε και εγώ θα απαντήσω ότι υπάρχουν αυτά που επιβάλλεται να υπάρχουν (αναλυτική μέθοδο)! Πολλές φορές έχουμε την αίσθηση ότι αποφασίζουμε κάτι που εμείς θέλουμε. Αυτό όμως είναι μια ψευδαίσθηση, μια ιδέα (και όχι έννοια J). Δημιουργούμε τον κόσμο μας και αυτός ο κόσμος μας προσφέρει επιλογές που αρμόζουν σε συγκεκριμένες κοινωνίες και συγκεκριμένες χρονικές περιόδους. Αποφάσισα να γίνω δασκάλα διότι το ήθελα, μας λέει στην ιστορία της η κοπέλα και έπειτα αναφέρει το ωράριο, το σπίτι, της δουλειές του σπιτιού, την οικογένεια. Δεν πήρα υπόψιν μου τους παραπάνω παράγοντες επισημαίνει. Τότε γιατί τους αναφέρεις; Αν πράγματι δε σε ενδιαφέρει κάτι δεν το αναφέρεις. Διαπιστώνω ότι υπάρχει μία απολογία πίσω από αυτές τις δηλώσεις. Έρχεται σε σύγκρουση η επιλογή με τον εαυτό που θα ήθελες να έχεις ή που δε σε αφήνουν να έχεις (συμβαίνει και στις καλύτερες οικογένειες)!

Γενικά, ισχύει ο νόμος της δράσης και αντίδρασης. Μόνο που η δράση είναι μεγαλύτερη από την αντίδραση ή αν θέλετε η δράση είναι μικρότερη από την αντίδραση! Κάτι τέτοιο συμβαίνει μεταξύ των δύο φύλων. Πάντα θα υπάρχει αυτός ο αγώνας, αυτή η διαμάχη επιβεβαίωσης και εδραίωσης τους ενός φύλου πάνω στο άλλο. Σε πολλές κοινωνίες η γυναίκες ήταν το ισχυρό φύλο. Στην αρχαία Θράκη, οι ιέρειες ήταν η εξουσία της περιοχής και κατ’ επέκταση οι γυναίκες το ισχυρό φύλο. Επίσης, η σκληρότητα των Σπαρτιατισσών και η αυταρχικότητα των γυναικών της αρχαίας Κρήτης φανερώνουν κοινωνίες μητριαρχικές. Ακόμα, η Αίγυπτος βρέθηκε στο ζενίθ της με την Κλεοπάτρα...(άσχετα αν η Θάτσερ ισοπέδωσε την Αγγλία)!

Επομένως, ιστορικά αν το δούμε το θέμα, αρκετά είναι τα παραδείγματα κυριαρχίας του γυναικείου φύλου. Αυτή η διαφορετικότητα υπάρχει μέσα στο μυαλό μας διότι συγχύζουμε – ή μας συμφέρει - τη φυσιολογία (ανατομία) με το φύλο. Πάντα λοιπόν θα υπάρχει ο αγώνας των ιδεών και της επιλογής και πάντα θα αναπτύσσονται δίπολα δράσης και αντίδρασης. Επανέρχομαι στο αρχικό ερώτημα. Αγόρι ή κορίτσι;

ΑΝΘΡΩΠΟΣ απαντώ! Ίσως έτσι διαπιστώσουμε ότι ξεκινούμε από την ίδια αφετηρία έχοντας κοινούς σκοπούς και στόχους.

Nα είστε όλοι καλά...

Το συγκεκριμένο άρθρο γράφτηκε στα πλαίσια του μεταπτυχιακού μου προγράμματος και συγκεκριμένα στο μάθημα "Φύλο και εκπαίδευση".

Απόστολος Μεμτσούδης

Δάσκαλος

Καλά Χριστούγεννα...

http://www.youtube.com/watch?v=W0J8LXWMFrQ

Καλά Χριστούγεννα...

Τώρα που τα Χριστούγεννα πλησιάζουν  ας αναλογιστούμε…

Ο κόσμος μας έχει, πλέον,  χαθεί μέσα στην πολυπλοκότητά του χάνοντας την ουσία και την απλότητα.

Ας αναλογιστούμε τι λείπει από εμάς πρωτίστως. Αυτό που δεν κάνουμε καθόλου είναι ο εσωτερικός διαλογισμός. Πρέπει να δίνεις ραντεβού με τον εαυτό σου. Να συζητάς μαζί του, να μάθεις να τον αφουγκράζεσαι. Πρέπει να αγαπάς, να προσέχεις  και να σέβεσαι τον εαυτό σου. Δεν είναι καθόλου εγωιστικό αυτό που γράφω. Αφού, λοιπόν, τα βρεις με τον εαυτό σου, τότε και μόνο τότε θα μπορείς να σεβαστείς, να προσέξεις και να αγαπήσεις τον συνάνθρωπό σου! Ο οποίος μπορεί να μεταφραστεί στο ή στη σύντροφο της ζωής σου, στα παιδιά σου, στους γονείς σου, στους φίλους σου, τα αγαπημένα σου πρόσωπα…

Επίσης, ένα μεγάλο θέμα τα καιρού μας είναι το υπερκαταναλωτικό δαιμόνιο που μας διέπει, κυρίως αυτές τις μέρες του χρόνου. Προσπαθούμε μέσω εφήμερων πραγμάτων να βρούμε τη χαρά, την ευτυχία, τη γαλήνη…

Προσωποποιούμε αυτά τα συναισθήματα μέσα σε αντικείμενα. Τα οποία, όπως είναι λογικό, μετά από λίγο καιρό μας είναι είτε αδιάφορα, είτε άχρηστα! Και αρχίζει ο αγώνας για μία νέα καταναλωτική χαρά, ευτυχία και γαλήνη! Αγοράζουμε στο παιδί μας ένα tablet  νιώθοντας ότι εκπληρώσαμε το χρέος μας ως γονείς! Δεν είναι έτσι όμως! Αντί να αγοράσεις κάτι, είναι προτιμότερο να κάτσεις μαζί του και να κάνεις μία κατασκευή από άχρηστα υλικά, να βγεις στο πάρκο να παίξεις μαζί του, να κάνεις μία θεατρική παράσταση μαζί του, να…

Αυτό που μας λείπει είναι η αναλυτική σκέψη. Να πιάσουμε ένα θέμα και μέσω της ανάλυσης να βρούμε την ουσία του. Γιατί αγοράζω το tablet; Διότι θα χαρεί το παιδί μου! Διότι θα περνάει ευχάριστα την ώρα του! Γιατί είναι κάτι που του λείπει! Γιατί το έχει και ο φίλος του! Γιατί…

Όλα τα γιατί, μπορείς κάλλιστα να αντικατασταθούν από εσένα τον ίδιο…Γίνε κι εσύ παιδί και παίξε με τον καλύτερο φίλο σου, το γιο και την κόρη σου! Έχεις το χρόνο, τουλάχιστον αυτές τις μέρες!

Ας σπάσουμε την πολυπλοκότητα στα μικρότερα κομμάτια της και ας βρούμε τη γενεσιουργό αιτία και ουσία της…

…ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ!!!

Δώσε αγάπη…

Καλά Χριστούγεννα

Απόστολος Μεμτσούδης

Δάσκαλος  

Παρακάτω παραθέτω τα τραγούδια που βρίσκονται στο cd που κρατούν στα χέρια τους τα παιδιά μας!!! Τραγούδια που κάτι έχουν να μας πουν, αρκεί να μην τ’ ακούμε μόνο με τ’ αυτιά μας…

Να είστε καλά…

Aς ξεκινήσουμε λοιπόν το μουσικό μας ταξίδι...

Το γαϊτανάκι
Ο ανθρωπάκος
Ο παλιάτσος
Τα παιδια ζωγραφίζουν στον τοίχο
Τι έπαιξα στο Λαύριο
Άνοιξε το παράθυρο
Αν θα μπορούσα τον κόσμο να άλλαζα
Τερατάκι της τσέπης
Διακοπές στο Σαράγιεβο...
Δε θέλω καρδιά μου να κλαις
Το παπάκι
Κυρ-Παντελής
Ό,τι με πληγώνει
Τα σμυρνέικα τραγούδια
Επαγγελματικός Προσανατολισμός
Ένα γουρούνι λιγότερο
Γκρέκο Μασκαρά
Είμαι 12 χρονών
Χαιρετίσματα στην εξουσία
Εγώ είμαι εγώ...
Βατόμουρα

Τα παιδιά διαβάζουν και γράφουν Σεφέρη...

Πραγματικά τα αποτελέσματα αυτής της εργασίας ήταν εκπληκτικά. Διαβάζοντας και αναλύοντας το πιο κάτω ποίημα του Γ.Σεφέρη οι μαθητές έδωσαν ρέστα! Είδαν μέσα από τα δικά τους μάτια (και πιστέψτε με είναι ειλικρινή και τεράστια!) προβλήματα που ταλανίζουν τη σημερινή κοινωνία…

Παρατράβηξα την κουβέντα. Ας θαυμάσουμε τους μικρούς μας ποιητές…

Άσκηση: Γράφω μία στροφή με 5-6 στίχους που πραγματεύεται ένα πρόβλημα της σημερινής μας κοινωνίας. Ακολούθως να σχολιάσετε και να ερμηνεύσετε το ποίημά σας.

Η κυρία από την Ελλάδα

Ήτανε μία κυρία στην Ελλάδα

που καθότανε στη λιακάδα.

Όταν έφυγαν τα λεφτάκια

και τα χρωματιστά χαρτάκια.

Αχ! Η κυρία στην Ελλάδα…

Σχολιασμός - Ερμηνεία

Ελλάδα: Χώρα στην Ευρώπη

Χρωματιστά χαρτάκια: χαρτονομίσματα

Έφυγαν τα λεφτάκιαèφτώχεια,πείνα,κακουχίες που οδηγούν στην εγκληματικότητα διαφόρων μορφών

Μήνυμα: Όταν όλα βαίνουν καλώς δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε, αλλά να δουλεύουμε δημιουργώντας καινούργιες συνθήκες προόδου και ανάπτυξης!

Κωνσταντίνος Πασχάλης

Η μικρή από τη Σερβία

Ήταν μια μικρή από τη Σερβία

μετανάστης σε μια παλιά πολυκατοικία

στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

Μαγκάλι ανάβει για να ζεσταθεί

το τέλος της πριν να’ρθει.

Σχολιασμός – Ερμηνεία

Θεσσαλονίκη: Πόλη της Βόρειας Ελλάδος

Μετανάστης: οικονομικός μετανάστης, ανεργία, φτώχεια, κακουχία, πείνα, οικονομικός μαρασμός

Μαγκάλι: απουσία ηλεκτρικού ρεύματος

Αποτέλεσμα: θάνατος μικρού κοριτσιού από τις αναθυμιάσεις του μαγκαλιού

Μήνυμα: Πρέπει να συμπονούμε τους συμπολίτες μας, να βοηθούμε αυτούς που έχουν ανάγκη και ιδιαίτερα τις άπορες οικογένειες και τους οικονομικούς μετανάστες.

Μάριος Καΐμης

Η φάλαινα

Μία φάλαινα στον Ατλαντικό

κολυμπούσε κι όλο σκουπίδια συναντούσε.

Μα τι κακό είναι αυτό σκεφτόταν

λίγο νεράκι καθαρό πουθενά δε βρισκόταν.

Αχ! Να ήταν όλα όπως παλιά,

που ήταν όλα καθαρά.

Σχολιασμός – Ερμηνεία

Ατλαντικός: Μεγάλη υδάτινη μάζα μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής

Σκουπίδια:Η μόλυνση της θάλασσας, η αλόγιστη χρήση πρώτων υλών, μη οικολογική συνείδηση από τους ανθρώπους

Σκέψη φάλαινας: Απογοήτευση, λύπη, θλίψη και οργή

Αποτέλεσμα: η καταστροφή του πλανήτη μας

Μήνυμα: Όλοι μας πρέπει να αποκτήσουμε οικολογική συνείδηση με απώτερο στόχο τη διάσωση του πλανήτη που μας φιλοξενεί!

Αναστασία Κωνσταντίνου

Αν όλα τα παιδιά της γης

Πολλά παιδιά στον κόσμο κλαίνε και πεινάνε,

όμως άλλοι μακριά άσκοπα λεφτά πετάνε.

Γι’ αυτό κι εμείς τα χρήματά μας δε σπαταλάμε

για καλό σκοπό το υστέρημα μας το κρατάμε.

Σχολιασμός – Ερμηνεία

Παιδιά: Νέα γενιά

Κλαίνε και πεινάνε: Λύπη, θλίψη, αίσθημα αγωνίας, αδικία

Άλλοι: κοινωνική ανισότητα, σπατάλη

Μήνυμα: Η αδικία, είναι κάτι που υπάρχει σε μεγάλο βαθμό στη σημερινή κοινωνία. Εμείς πρέπει να μη σπαταλάμε χρήματα και να μη ζητάμε παράλογα πράγματα, αλλά να βοηθάμε με όποιο τρόπο μπορούμε τους συνανθρώπους μας.

Στυλιάνα Χριστοδούλου

Το μπράβο είναι λίγο! Απλά είστε μάγκες! Προχωράμε πάντα πιο δυνατά! We always look higher, because we can change the world! (...για να μην ξεχνάμε και τα ελληνικά μας! Ξέρεις εσύ...)  

Συνεχίζεται...